درسنامه آموزشی مطالعات اجتماعی کلاس ششم

نمودار زندگی روزانه

شاید تا به حال این ضرب‌المثل را شنیده باشید که «وقت طلاست». منظور از این عبارت چیست؟

زندگی انسان، مدّت زمانی است که در اختیار دارد. این زمان به ثانیه‌ها و روزها و هفته‌ها و سال‌ها تقسیم شده است که در اصطلاح به آن «وقت» یا «اوقات» می‌گوییم. 

ممکن است شما تا به حال دقت نکرده باشید که در یک شبانه‌روز چند ساعت را به چه کاری اختصاص می‌دهید. اگر درباره‌ی فعّالیت‌های یک روز خودمان به دقت فکر کنیم، ممکن است به این نتیجه برسیم که کارهایی را بیش از حد یا کمتر از حدّ لازم انجام می‌دهیم. یک راه مناسب برای فهم بهتر این موضوع این است که نمودار زندگی روزانه‌ی خودمان را ترسیم کنیم.

به نمودار پایین توجّه کنید. این نمودار، فعّالیت‌های یک شبانه‌روز امیر را نشان می‌دهد.

هر یک از فعّالیت‌ها چه مدّتی را به خود اختصاص داده است؟ امیر برای چه فعّالیت‌هایی زمان بیشتر و برای کدام فعّالیت‌ها زمان بسیار کمی صرف می‌کند؟

نظر شما درباره‌ی برنامه‌ی زندگی روزانه‌ی امیر چیست؟

چگونه نمودار زمانی زندگی روزانه را ترسیم کنیم؟

یک شبانه‌روز چند ساعت است؟ یک دایره رسم، و آن را به 24 قسمت مساوی تقسیم کرده‌ایم. هر قسمت نشان‌دهنده‌ی یک ساعت است. فعّالیت‌های یک شبانه‌روز خود را در نظر بگیرید؛ برای مثال، شب گذشته چه ساعتی خوابیدید و صبح چه ساعتی از خواب بیدار شدید؟ یعنی چند ساعت خواب؟ به همان میزان، تعداد ساعات را روی نمودار جدا کنید و رنگ بزنید.

برنامه‌ی متعادل

در برنامه‌ای متعادل، استراحت و خواب، درس خواندن، عبادت کردن و تفریح و سرگرمی به اندازه‌ی کافی وجود دارد و هر کاری در موقع مناسب انجام می‌شود؛ به عکس در برنامه‌ی نامتعادل به بعضی از بخش‌های زندگی، کمتر یا بیشتر از حدّ لازم توجّه می‌شود.

همه‌ی ما نیاز داریم که از طریق نماز، دعا و خواندن قرآن با خداوند ارتباط برقرار کنیم و باید بخشی از زندگی روزانه‌ی خود را به این کار اختصاص بدهیم. در برنامه‌ای متعادل، استراحت و خواب کافی وجود دارد. دیر خوابیدن و کمبود خواب بر سلامت جسم و روان ما تأثیرات بدی به جای می‌گذارد.

کم خوابی می‌تواند موجب خستگی، بداخلاقی و کندی یادگیری بشود. در برنامه‌ای متعادل، ساعات درس خواندن و ساعات کار کردن نیز باید به اندازه‌ی کافی باشد؛ یعنی فرد نه آنقدر تنبلی کند که درس یا کار را فراموش یا به آنها کم توجّهی کند و نه آنقدر در درس و کار غرق شود که هیچ‌ وقتی برای تفریح یا ارتباط با خانواده و دوستان و خویشان نداشته باشد. تفریح و سرگرمی نیز برای انسان لازم است؛ چون باعث می‌شود دوباره برای فعّالیت‌های دیگر انرژی و نشاط پیدا کنیم.